Phượt xe máy một vòng Đại Lộc: cung đồng bãi, gò đồi và kinh nghiệm đi đường

Một vòng xe máy quanh vùng Đại Lộc có thể đi trọn trong một ngày: bắt đầu từ trung tâm quanh Ái Nghĩa, ra đồng bãi ven sông Vu Gia ở phía đông và nam, lên vùng gò đồi Hà Nha, Thượng Đức ở phía tây, rồi vòng qua vùng hồ, đồi phía nam trước khi quay về. Vòng này không có đèo cao hay đường khó, nhưng nhiều đường làng hẹp, đường đất ở vùng đồi và xe tải trên quốc lộ.

Bài này không đưa ra một lộ trình đánh số từng ngã rẽ, vì đường liên thôn thay đổi, có đoạn đang sửa, có đoạn mới làm. Thay vào đó là cách chia chặng theo năm vùng, nhịp nghỉ hợp lý, cách chuẩn bị xe và người, và những tình huống hay gặp trên đường quê xứ Quảng. Trước khi đi, xem bản đồ cập nhật và hỏi người địa phương về các đoạn đường đang thi công.

Hình dung vòng đi qua năm xã

Vùng Đại Lộc cũ nay là năm xã, và mỗi xã gần như tương ứng với một dạng cảnh quan. Xã Đại Lộc là lõi trung tâm, đông đúc, có chợ, quán, dịch vụ. Xã Vu Gia nằm ở vùng đất bãi giữa các nhánh sông, đậm cảnh đồng bãi, nhà nền cao. Xã Hà Nha ở phía thượng nguồn, chuyển dần từ đồng sang đồi. Xã Thượng Đức là vùng đồi núi phía tây. Xã Phú Thuận ở phía nam, có vùng gò đồi và hồ chứa.

Một vòng hợp lý đi lần lượt qua các dạng cảnh này, không quay lại đường cũ quá nhiều. Bạn có thể đi theo chiều kim đồng hồ hoặc ngược lại; điều quan trọng là xếp phần đồng bãi vào buổi sáng hoặc chiều muộn khi nắng dịu, phần vùng đồi vào lúc trời mát, và có điểm nghỉ trưa ở nơi có quán.

Vì đường liên thôn nhiều nhánh, đừng cố đi theo một tuyến cố định. Dùng ứng dụng bản đồ để định hướng chung, nhưng khi thấy một con đường làng đẹp, cứ rẽ vào; khi thấy đường đất lầy, cứ quay ra. Mục đích là cảm nhận vùng đất, không phải hoàn thành một tuyến.

Năm chặng gợi ý

Bảng dưới chia vòng thành năm chặng theo vùng. Thời gian mỗi chặng tuỳ số lần dừng của bạn:

Nếu chỉ có nửa ngày, chọn hai chặng gần nhau: trung tâm và vùng đất bãi, hoặc Hà Nha và Thượng Đức. Đi đủ năm chặng trong một ngày là khả thi với người quen chạy xe, nhưng sẽ ít thời gian dừng lại.

Nhịp đi và nghỉ trong ngày

Chạy xe máy cả ngày dưới nắng miền Trung mệt hơn nhiều người nghĩ. Một nhịp hợp lý là chạy khoảng bốn mươi lăm phút đến một giờ thì nghỉ mười lăm phút, uống nước, giãn người. Không cần chờ khát mới uống; nắng và gió làm cơ thể mất nước liên tục.

Bắt đầu sớm, khi trời còn mát. Xếp phần đường dài nhất vào buổi sáng. Từ khoảng gần trưa đến đầu chiều, nghỉ hẳn ở quán ăn có bóng mát, đừng cố chạy. Chiều muộn là lúc đẹp nhất để chạy dọc sông và chờ hoàng hôn, sau đó về trung tâm trước khi trời tối.

Nếu đi nhóm, thống nhất trước: ai chạy đầu, ai chạy cuối, điểm tập trung nếu lạc nhau, tín hiệu dừng. Người chạy cuối nên là người có kinh nghiệm, mang theo đồ sửa xe cơ bản. Đừng chạy hàng ngang trên đường làng hẹp hay trên quốc lộ.

Một lời nhắc ngắn: không uống rượu bia khi còn phải lái xe, kể cả một ly trong bữa trưa. Đường quê nhìn vắng nhưng có nhiều tình huống bất ngờ, và quy định về nồng độ cồn khi lái xe áp dụng như nhau ở mọi nơi.

Chuẩn bị xe và đồ mang theo

Đường vòng Đại Lộc không đòi hỏi xe chuyên dụng, nhưng xe cần ở tình trạng tốt:

• Kiểm tra phanh, lốp, đèn, xích trước khi đi. Lốp mòn trượt rất dễ trên đường bê tông có cát hoặc đường đất ẩm.
• Đổ đầy xăng ở trung tâm. Vùng đồi phía tây và phía nam ít cây xăng.
• Mang bộ vá săm hoặc ít nhất nắm số điện thoại một tiệm sửa xe ở trung tâm mà bạn tự tìm được trên đường đi.
• Mũ bảo hiểm cài quai, áo khoác chống nắng, găng tay, khẩu trang, kính chắn bụi.
• Áo mưa bộ, kể cả mùa khô; mưa giông có thể đến bất chợt khi lên vùng đồi.
• Nước, đồ ăn nhẹ, kem chống nắng, thuốc chống côn trùng, túi đựng rác.
• Pin dự phòng, bản đồ ngoại tuyến đã tải sẵn.

Nếu thuê xe ở Đà Nẵng, chụp ảnh tình trạng xe khi nhận, hỏi rõ trách nhiệm khi hỏng hóc, và kiểm tra giấy tờ xe đi kèm. Mang theo bằng lái phù hợp với loại xe; quy định về bằng lái và giấy tờ khi lưu thông được kiểm tra như ở mọi nơi khác.

Tình huống hay gặp trên đường quê

Xe tải lớn trên quốc lộ. Quốc lộ 14B có xe chở hàng, chở keo, chở vật liệu chạy nhiều. Giữ phần đường bên phải, không chạy vào điểm mù phía sau hoặc ngay bên hông xe tải, cẩn thận luồng gió khi xe lớn vượt qua.

Cát, sỏi trên mặt đường. Gần các bãi vật liệu, các đoạn đường bê tông ven sông thường có cát rơi vãi. Giảm tốc trước khúc cua, phanh nhẹ cả hai bánh, không bẻ lái gấp.

Trâu bò, gia súc. Trên đường làng và đường đê, bò được dắt qua lại hoặc thả rông. Giảm tốc, không bóp còi dồn dập làm gia súc hoảng, chờ chúng qua.

Trẻ em đi học. Giờ đến trường và tan học, đường làng đông học sinh đi xe đạp, đi bộ. Đi chậm, quan sát kỹ khi qua cổng trường.

Đường đất sau mưa. Ở vùng đồi, đường đất sau mưa trơn như mỡ, có vũng lầy sâu. Nếu không chắc, quay lại. Đẩy xe qua một đoạn ngắn tốt hơn ngã xe ở nơi vắng vẻ.

Ngầm tràn, đoạn đường có nước chảy qua. Không chạy qua đoạn có nước chảy qua mặt đường, dù nước trông nông. Dòng chảy có thể đẩy ngã xe, mặt đường bên dưới có thể đã bị xói.

Dừng ở đâu, ăn ở đâu

Đi một vòng Đại Lộc, những điểm dừng đẹp thường là những chỗ không có tên: một đoạn đê nhìn ra bãi bắp, một cây cầu nhỏ trên con kênh, một khúc đường cao nhìn xuống sông Vu Gia ở phía thượng nguồn, một sườn đồi keo nhìn về phía núi. Khi dừng, đỗ xe sát lề, bật đèn khẩn cấp nếu có, không đứng giữa đường chụp ảnh.

Quán ăn tập trung ở trung tâm và dọc quốc lộ. Ở vùng đất bãi và vùng đồi, quán thưa, chủ yếu là quán nước, quán tạp hoá nhỏ. Lên kế hoạch ăn trưa ở chỗ có quán, hoặc mang đồ ăn theo. Quán quê thường có cơm, mì Quảng, bún, đủ cho một bữa no.

Một chỗ dừng đáng giá là những quán nước bên đường ở vùng đồi. Ngồi uống ly nước, hỏi chủ quán về con đường phía trước, về khe suối gần đó, về thời tiết mấy hôm nay. Những câu trả lời ấy giúp bạn quyết định đi tiếp hay quay lại sát hơn mọi ứng dụng.

Những thứ đáng nhìn kỹ dọc đường

Nhà nền cao và tầng gác. Ở vùng đất bãi, nhiều ngôi nhà được tôn nền cao hơn mặt đường, có tầng lửng hoặc gác gỗ để kê đồ khi nước lên. Một số nhà có thuyền nhỏ úp ở hiên. Đó là kiến trúc của vùng rốn lũ, khác hẳn nhà ở đồng bằng nơi khác.

Ruộng dâu và bãi bắp. Đồng bãi ven sông Vu Gia từng nổi tiếng với dâu nuôi tằm; ngày nay bắp, đậu, rau chiếm nhiều diện tích hơn nhưng vẫn có thể thấy những luống dâu xanh. Nhìn cây trồng, bạn biết mùa vụ đang ở giai đoạn nào.

Kênh mương thuỷ lợi. Ở vùng phía nam và tây nam, kênh dẫn nước từ hồ chứa chạy qua đồng ruộng. Những cây cầu nhỏ bắc qua kênh, hàng cây hai bên bờ là chỗ dừng chân mát mẻ.

Nhà thờ tộc và đình làng. Dọc đường làng, bạn sẽ gặp những nhà thờ tộc họ, đình làng với kiến trúc xứ Quảng. Ngắm từ bên ngoài, không tự ý vào trong khi không có người trông coi cho phép.

Bãi gỗ keo ven đường. Ở vùng đồi, gỗ keo khai thác được xếp thành đống chờ xe chở đi. Đó là dấu hiệu của nguồn thu chính ở vùng gò đồi, đồng thời là lời nhắc về xe tải sẽ xuất hiện trên đường.

Đi vòng Đại Lộc vào mùa nào

Mùa khô, khoảng từ sau Tết đến trước mùa mưa cuối năm, là lúc hợp nhất. Cuối xuân trời dịu, đường khô, đồng bãi xanh. Mùa hè đi được nhưng nắng gắt và có những đợt gió tây khô nóng, nên rút ngắn vòng, chạy sáng sớm và chiều muộn, nghỉ trưa dài.

Cuối hè, giông chiều xuất hiện nhiều hơn trên vùng núi. Nếu đi giai đoạn này, ưu tiên phần vùng đồi vào buổi sáng, buổi chiều chuyển về đồng bằng gần trung tâm. Mùa mưa lũ cuối năm không nên đi vòng: đường ven sông có thể ngập, đường đất vùng đồi sạt trơn, nước có thể lên nhanh.

Những ngày cận Tết, đường quê đông xe hơn hẳn vì người đi làm xa về, chợ Tết họp, nhà nhà đi sắm sửa. Vòng đi chậm hơn nhưng không khí rất vui. Dù đi mùa nào, kiểm tra dự báo cho vùng núi phía tây trước khi đi và sẵn sàng đổi lịch khi thời tiết xấu.

Câu hỏi thường gặp

Đi một vòng Đại Lộc bằng xe máy mất bao lâu?

Đi đủ năm vùng trong một ngày là khả thi với người quen chạy xe, nếu xuất phát sớm và ít dừng. Muốn dừng nhiều để ngắm cảnh, chụp ảnh, nói chuyện với người dân, nên chọn hai ba vùng hoặc chia làm hai ngày.

Đường vòng Đại Lộc có khó đi không?

Phần lớn là quốc lộ, đường liên xã và đường bê tông làng, dễ đi. Khó hơn là đường đất ở vùng đồi sau mưa và các đoạn đường làng hẹp có nhiều xe nông nghiệp. Không có đèo cao hay dốc đứng đáng kể trên vòng chính.

Xe số hay xe ga đi vòng Đại Lộc tốt hơn?

Cả hai đều đi được trên đường chính. Xe số thường linh hoạt hơn trên đường đất và đoạn dốc nhỏ ở vùng đồi. Quan trọng hơn là xe ở tình trạng tốt, lốp còn gai, phanh ăn.

Có nên đi một mình không?

Đi trên trục chính và trung tâm một mình bình thường. Vào sâu vùng đồi, đường đất, nên đi cùng ít nhất một người khác, báo người nhà lộ trình, và quay ra trước khi trời tối.

Thuê xe máy ở đâu để đi Đại Lộc?

Phần lớn khách thuê xe ở Đà Nẵng rồi chạy lên. Chọn nơi cho thuê có giấy tờ xe rõ ràng, kiểm tra xe kỹ, chụp ảnh tình trạng xe khi nhận và hỏi rõ điều khoản khi xe hỏng.

Gặp mưa lớn giữa đường thì làm gì?

Tìm chỗ trú an toàn như quán, hiên nhà dân, không trú dưới cây to hay gần cột điện. Chờ mưa ngớt, tránh đường đất và đoạn ngập, quay về theo trục đường lớn. Nếu nước lên nhanh, ưu tiên ra chỗ cao.